• Start
  • Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Ścieżki edukacyjne Polaków za granicą”

Międzynarodowa Konferencja Naukowa „Ścieżki edukacyjne Polaków za granicą”


W dniach 27-28 kwietnia 2017 roku w Ciechocinku odbyła się Międzynarodowa Konferencja Naukowa pod tytułem „Ścieżki edukacyjne Polaków za granicą”. Organizatorem była Katedra Socjologii Edukacji i Pedagogiki Społecznej Wydziału Nauk Pedagogicznych Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, współorganizatorami: Uniwersytet w Białymstoku; Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji w Cieszynie, Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach;  UMCS w Lublinie; Akademia Ignatianum w Krakowie; Uniwersytet im. Borysa Grinczenki w Kijowie (Ukraina), Akademia Technologiczna w Rezekne (Łotwa) oraz Stowarzyszenie Wspierania Edukacji Międzykulturowej.

Spotkanie zostało objęte patronatami: Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Prezydenta Miasta Torunia, JM Rektora UMK, Komitetu Nauk Pedagogicznych oraz Polskiego Towarzystwa Pedagogicznego.

Komitetowi Naukowemu przewodniczył prof. zw. dr hab. Jerzy Nikitorowicz, Programowemu - dr hab. Maria Marta Urlińska, prof. UMK natomiast Organizacyjnemu - dr hab. Jarosław Horowski.  Sekretarzami konferencji byli: dr Tomasz Różański, dr Jarosław Przeperski, dr Monika Błendowska, dr Jolanta Suchodolska.
 
Konferencja poświęcona została problemom Polaków żyjących poza granicami naszego kraju. Impulsem do podjęcia dyskusji nad zagadnieniami funkcjonowania Polaków na obczyźnie oraz podsumowania inicjatyw wspomagających Rodaków były działania Macierzy wspierające organizatorów szkolnictwa poza granicami kraju i zaangażowanie się toruńskiego środowiska naukowego w ów proces. Przed laty UMK dało wsparcie społeczności polskiej na Łotwie, od 27 lat prowadzone są tam badania naukowe przez profesor Marię Martę Urlińską z zespołem. Przywołanie wspomnianych wydarzeń dokonuje się już jednak w nowym kontekście społeczno-gospodarczym i kulturowym, w perspektywie migracji Polaków (także tych ze Wschodu), do krajów Europy Zachodniej i budowania przez nich i ich dzieci w tych uwarunkowaniach własnej tożsamości. W gronie uczestników konferencji byli więc nie tylko badacze, zainteresowani opisem przebiegających aktualnie w Europie procesów, ale także przedstawiciele Polonii i Polaków mieszkających poza Polską oraz osoby z kraju reprezentujące instytucje wspierające Rodaków na obczyźnie.

Problematyka spotkała się z niezwykle dużym zainteresowaniem, czego dowodem była liczba wystąpień. W obradach uczestniczyło ponad sto osób, z dwudziestu dwóch ośrodków naukowych z kraju i z zagranicy. W trakcie debaty wybrzmiał także głos organizatorów oświaty, dyrektorów szkół polskich, nauczycieli, rodziców i lokalnych działaczy organizacji reprezentujących Polaków na obczyźnie, zaangażowanych w dzieło pomocy i wsparcia Rodaków na Wschodzie i na Zachodzie. Wśród nich byli przedstawicie stowarzyszeń reprezentujących społeczność polską na Obczyźnie (Stowarzyszenie Nauczycieli Szkół Polskich na Litwie „Macierz Szkolna”, Zjednoczenie Społeczne „Polska Macierz Szkolna” na Białorusi, Związek Polaków na Łotwie,  Ogólnokrajowy Samorząd Polski na Węgrzech, Kongres Polaków w Republice Czeskiej, Polskie Studio Teatralne w Wilnie). W dyskusji uczestniczyli także dyrektorzy szkół polskich: na Litwie (Gimnazjum im. Adama Mickiewicza w Wilnie, Szkoła Podstawowa w Mościszkach), w Republice Czeskiej (Szkoła Podstawowa im. H. Sienkiewicza z Polskim Językiem Nauczania w Jabłonkowie, Polskie Gimnazjum im. Juliusza Słowackiego w Cieszynie Czeskim), Szkocji (NO BOUNDARIES SCHOOL CIC) oraz na Łotwie (Państwowego Gimnazjum Polskiego w Rezekne). Swoją reprezentację miały: Centrum Pedagogiczne dla Polskiego Szkolnictwa Narodowościowego w Czeskim Cieszynie oraz Centrum Języka i Kultury Polskiej w Wilnie.

W ciągu dwóch dni, w ramach sesji plenarnej i sześciu sekcji, zaprezentowanych zostało sześćdziesiąt referatów. Aby nie mówić o Polakach na Obczyźnie bez nich samych zaproszeni zostali ci, którzy są bezpośrednio zainteresowani wsparciem i pomocą Macierzy. Ich głos wybrzmiał w dwóch odsłonach a poprzedzony był dyskusją panelową podmiotów i osób zajmujących się pomocą od szczebla centralnego, przez samorządowy, pozarządowy do przedstawienia działań jakie podejmują stowarzyszenia, fundacje, instytucje takie jak uczelnie czy studenci oraz wolontariusze oddani sprawie.  Wystąpienia uwzględniały perspektywę porównawczą świata Polaków poza granicami naszego kraju, obejmującą przeszłość, aktualną sytuację oraz wskazania na przyszłość.

W imieniu organizatorów, uczestników konferencji powitał dziekan Wydziału Nauk Pedagogicznych dr hab. Piotr Petrykowski, prof. UMK, wskazując na wieloletnie związki pracowników WNP ze środowiskami polskimi na obczyźnie oraz na aktualność podjętej w debacie problematyki, czego wyrazem był tak liczny udział badaczy i praktyków przybyłych na konferencję z kraju i z zagranicy. Podziękował władzom województwa, bo to dzięki dotacji jaką otrzymano z Urzędu Marszałkowskiego oraz organizacyjnemu wsparciu posła na Sejm RP Jana Krzysztofa Ardanowskiego, możliwe było goszczenie tak licznej reprezentacji Polaków zza wschodniej i południowej granicy Polski. W uroczystym otwarciu konferencji brali udział wicewojewoda Józef Ramlau oraz Członek Zarządu Województwa Sławomir Kopyść, który to powitał uczestników konferencji w imieniu gospodarzy województwa kujawsko-pomorskiego.   

Problematyka wygłoszonych referatów koncentrowała się przede wszystkim na takich kwestiach, jak: oświata polonijna za granicą i jej regulacje prawne; problematyka tożsamości narodowej polskich emigrantów i ich dzieci; migracje edukacyjne polskich studentów; problem kultywowania polskości na emigracji; zagadnienie sukcesu w kontekście karier migrujących Polaków; rola polskich uczelni w procesie kształcenia Polaków na obczyźnie; działalność polskich organizacji na rzecz szkolnictwa narodowościowego; rola nauczycieli w polskich szkołach na obczyźnie; wspólnota religijna jako przestrzeń edukacyjna Polaków za granicą; kreowanie tożsamości społeczno-kulturowej w warunkach wielokulturowości; zagadnienie kompetencji międzykulturowych.

Różnorodność inicjatyw i działań społeczno-edukacyjnych ośrodków naukowo-badawczych i organizacji działających na rzecz Polonii i Polaków poza granicami kraju skłoniła nas do zorganizowana w ramach konferencji także sesji posterowej. Zgłoszone graficzne prezentacje (25 plakatów) obejmowały problematykę m.in. związaną z szeroko pojętą edukacją, przestrzenią działań instytucji edukacyjnych i doświadczeniami szkolnymi, współistnieniem społeczności polskiej w wielokulturowym świecie, formami wsparcia Rodaków na obczyźnie, jak również z mobilnością Polaków za granicą. Plakaty przygotowali m.in. doktoranci oraz członkowie Studenckiego Koła Naukowego Badań Pogranicza Kultur działającego na Wydziale Nauk Pedagogicznych UMK. W klimat konferencji doskonale wpisał się ze swoim recitalem toruński bard Jacek Beszczyński (drugim gitarzystą był Krzysztof Kwiatkowski), który zabrał uczestników w muzyczną podróż po różnych krajach, w których żyją Polacy a wszystko to było przeplatane łotewskimi wspomnieniami – nauczyciela pierwszej klasy jaka została otwarta w polskiej szkole w Rydze (Jacek Beszczyński pracował w niej w roku szkolnym 1989/1990 razem z Iwoną i Tomaszem Biernatami).

Konferencję poprzedziły zorganizowane 26 kwietnia dwa zebrania: Zespołu Pedagogiki Kultury i Edukacji Międzykulturowej Komitetu Nauk Pedagogicznych PAN oraz walne zebranie członków Stowarzyszenia Wspierania Edukacji Międzykulturowej.


Skorzystaj z możliwości wyjazdów i stypendiów na innych uniwersytetach w Polsce - w ramach programu MOST oraz za zagranicą – program Erasmus+.

     MOST            ERASUS+